Blog Koksztys
Zatrudnienie osoby niepełnosprawnej

Osoby niepełnosprawne, mają pełne prawo podjąć zatrudnienie, czy też prowadzić własną działalność gospodarczą. Zasady oraz warunki zatrudnienia osób niepełnosprawnych uzależnione są m.in. od stopnia niepełnosprawności. Kwestie związane z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych reguluje m.in. ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). Niniejszy artykuł ma na celu jedynie przedstawienie ogólnych uwag dotyczących w/w zagadnienia.

Zatrudnienie osób niepełnosprawnych niesie ze sobą szereg uprawnień jak i obowiązków dla obu stron, tj. zarówno dla pracownika i dla pracodawcy. Co do zasady zatrudnienie osób niepełnosprawnych jest możliwe w warunkach pracy chronionej. Jednak nawet jeśli dana firma nie jest zakładem pracy chronionej możliwe jest zatrudnienie takiej osoby, ale konieczne jest przystosowanie stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej, ewentualnie zatrudnienie w formie telepracy. Kontrolę w zakresie spełniania warunku, w zakresie przystosowania stanowiska pracy, przeprowadza Państwowa Inspekcja Pracy.

Wskazówki dotyczące zatrudnienia osoby niepełnosprawnej znajdują się m.in. w orzeczeniu powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności (poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności). Wskazówki te dotyczą w szczególności odpowiedniego zatrudnienia uwzględniającego psychofizyczne możliwości danej osoby, szkolenia, w tym specjalistycznego, zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej. Charakter i warunki pracy takiej osoby powinny być zgodne z tymi wskazaniami.
Warto wskazać, że czas pracy osoby niepełnosprawnej (zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności) nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Osoba niepełnosprawna nie może być zatrudniona w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych. Chyba, że osoba ta zatrudniona jest przy pilnowaniu oraz gdy, na wniosek osoby zatrudnionej, lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą – wyrazi na to zgodę. Ponadto osoba niepełnosprawna ma prawo do dodatkowej przerwy w pracy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas przerwy wynosi 15 minut i jest wliczany do czasu pracy.

Osoby niepełnosprawne zazwyczaj pobierają np. rentę z tytułu niezdolności do pracy. Trzeba pamiętać, że prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz wysokość tych świadczeń ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu, ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie. Prawo do renty może ulec zawieszeniu lub zmniejszeniu, w razie osiągania przychodu z tytułu wynagrodzenia. Dlatego też, aby renta zatrudnionej osoby niepełnosprawnej nie uległa zawieszeniu przychody z tytułu pracy nie mogą być w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Natomiast w razie osiągniecia przychodu w kwocie przekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie wyżej jednak niż 130% tej kwoty, renta ulega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia, nie większą jednak niż kwota maksymalnego zmniejszenia obowiązująca w dniu 31 grudnia 1998 r. w wysokości:
1) 24% kwoty bazowej obowiązującej przy ostatniej waloryzacji w 1998 r. – dla emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy;
2) 18% kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 – dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy;
3) 20,4% kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 – dla renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba.

Co do zasady osoba niepełnosprawna z orzeczeniem nawet o całkowitej niezdolności do pracy może pracować. Jednak prawo do pobierania renty ustaje m.in. gdy ustanie którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania tego prawa. Dlatego też istnieje ryzyko, że lekarz orzecznik stwierdzi, ze skoro osoba ta pracuje to nie jest już niezdolna do pracy. Zatem ważne jest, aby stanowisko dla takiej osoby było specjalnie przygotowane, żeby charakter i warunki pracy były stworzone przez pracodawcę wyjątkowo dla tej osoby niepełnosprawnej.

Katarzyna Staszczyk
Prawnik
Kancelaria Koksztys

Powrót

Kalendarium

Rok 2018

Rok 2017

Rok 2016

Rok 2015

Rok 2014

Rok 2013

Rok 2012