Blog Koksztys
Wliczanie okresów nauki pobieranej na Ukrainie do stażu pracy, będącego podstawą wymiaru urlopu

Odnośnie wliczania okresów nauki do stażu pracy mającego wpływ na wymiar urlopu pracownika, w pierwszej kolejności należy zacząć od powołania art. 155 k.p., którego § 1 wskazuje, że do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu ukończenia:

1) zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata,
2) średniej szkoły zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 5 lat,
3) średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych – 5 lat,
4) średniej szkoły ogólnokształcącej – 4 lata,
5) szkoły policealnej – 6 lat,
6) szkoły wyższej – 8 lat.

Przepis tego artykułu nie wyłącza ani okresów nauki pobieranej za granicą, ani też okresów nauki cudzoziemca.

Warunkiem wliczenia wskazanych wyżej okresów jest ukończenie danego typu szkoły, udokumentowane świadectwem, dyplomem, czy też innym równoważnym dokumentem.
Dokumenty o wykształceniu mogą zostać uznane w Polsce na podstawie umów międzynarodowych lub – w przypadku ich braku – na podstawie przepisów krajowych (ustaw lub rozporządzeń o nostryfikacji).

Przypomnieć należy, że do dnia 20 czerwca 2016 r. obowiązywał Protokół między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o tymczasowym uregulowaniu zagadnienia wzajemnego uznawania równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych oraz szkół wyższych a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych (dalej: Protokół)

Ponadto do 30 września 2005 r. równolegle obowiązywało Porozumienie między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o równoważności dokumentów o wykształceniu, stopniach i tytułach naukowych wydawanych w PRL i ZSRR.

Dokumenty, które zostały wydane w okresie obowiązywania ww. aktów prawnych i spełniają określone w nich warunki, są nadal uznawane za równoważne z ich polskimi odpowiednikami.

Natomiast obecnie obowiązuje Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o wzajemnym uznawaniu akademickim dokumentów o wykształceniu i równoważności stopni (dalej Umowa). Ta z kolei weszła w życie 20 czerwca 2006 r. A zatem do osób, które uzyskały wykształcenie w czasie obowiązywania tej umowy, stosuje się jej przepisy. Z Umowy tej wynika, że osoby, które uzyskały wykształcenie na Ukrainie mają możliwość kontynuacji kształcenia w placówkach drugiego państwa. Ta Umowa dopuszcza tzw. uznanie do celów akademickich, a nie jak poprzednie uregulowania uznanie ogólne świadectw, dyplomów i innych dokumentów potwierdzających wykształcenie.

Dodatkowo art. 3 tej Umowy stanowi, że: „Świadectwa dojrzałości wydane w Rzeczypospolitej Polskiej oraz świadectwa o pełnym wykształceniu średnim wydane na Ukrainie uprawniają do ubiegania się o przyjęcie na studia w szkole wyższej państwa drugiej Strony”.

Uznanie jedynie do celów akademickich wynika m. in. z tiret 4 preambuły Umowy („mając na celu rozwój współpracy w zakresie szkolnictwa wyższego i wspierania wymiany naukowej) oraz z tiret 6 („wyrażając wolę ułatwiania obywatelom obu Państw kontynuacji nauki w uczelniach lub placówkach naukowych i naukowo – badawczych państw Stron).

A zatem zgodnie z powyższym nowa Umowa dopuszcza uznanie jedynie do celów akademickich, zarówno świadectw, jak i dyplomów, a z przepisów nie wynika, by można było traktować kwestię uznawania rozszerzająco.

Wobec tego należy ostrożnie potraktować to zagadnienie na gruncie prawa pracy i uznawania zdobytych świadectw i dyplomów, wliczając czas nauki do podstawy wymiaru urlopu.

Warto również wskazać, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zajęło stanowisko, w którym wskazało„ że „Stwierdzenie równoważności dyplomów i stopni naukowych uzyskanych na Ukrainie po 20 czerwca 2006 r. […] możliwe jest jedynie po przeprowadzeniu nostryfikacji.” Warto zwrócić uwagę na słowo „jedynie”, które ogranicza możliwość stwierdzenia równoważności dyplomu wyłącznie po spełnieniu określonego warunku – nostryfikacji.
Pominięta została jednak ta kwestia odnośnie świadectw.

Wobec powyższego należałoby uznać, że okresy nauki wliczają się do okresu zatrudnienia, a tym samym wpływają na wymiar urlopu, jednakże po spełnieniu dodatkowego warunku, tj. po nostryfikowaniu. Bowiem uznanie w Polsce ważności uzyskanego dyplomu, czy świadectwa dotyczy tylko możliwości kontynuacji nauki – co wynika z Umowy – a ich równoważność może zostać stwierdzona w drodze nostryfikacji.

Jednak w doktrynie (Magdalena Stojek – Siwińska w „Meriutum Prawo Pracy 2017” pod redakcją dra Kazimierza Jaśkowskiego Sędziego Sądu Najwyższego) zostało przedstawione stanowisko, że: jeżeli osoba uzyskała zagraniczne wykształcenie poza UE, EOG Konfederacją Szwajcarską i zamierza podjąć zatrudnienie w Polsce w zawodzie nienależącym do grupy zawodów regulowanych, wówczas uznanie zagranicznego wykształcenia zależy od decyzji pracodawcy, tzn. ma on prawo wymagać potwierdzenia równoważności zagranicznego wykształcenia z jego polskim odpowiednikiem lub przedłożenia opinii o poziomie zagranicznego wykształcenia. Stwierdzenie wówczas równoważności zagranicznego wyksztalcenia z jego polskim odpowiednikiem następuje na tych samych zasadach jak w przypadku wyksztalcenia uzyskanego w krajach UE, EOG i Konfederacji Szwajcarskiej, czyli w oparciu o umowę międzynarodową lub w drodze nostryfikacji.

Wobec takiego stanowiska doktryny, biorąc jednocześnie pod uwagę przedstawione stanowisko przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, najbezpieczniejszym rozwiązaniem z punktu widzenia pracodawcy będzie bez wątpienia zrealizowanie prawa pracodawcy do wymagania od pracownika potwierdzenia równoważności zagranicznego wykształcenia z jego polskim odpowiednikiem lub przedłożenia opinii o poziomie zagranicznego wykształcenia. Przy czym na kanwie powyższych rozważań można wywieść wniosek, że o ile stanowisko doktryny nie znajduje potwierdzenia w stanowisku Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego co do swobody decyzji pracodawcy odnośnie uznania równoważności dyplomu bez jego nostryfikacji, o tyle odnośnie zdobytych przez pracownika świadectw Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego milczy, a zatem swobodne uznanie przez pracodawcę w tym zakresie wydaje się być usprawiedliwione.

Malwina Kunaj
Prawnik
Kancelaria Koksztys

Powrót

Kalendarium

Rok 2018

Rok 2017

Rok 2016

Rok 2015

Rok 2014

Rok 2013

Rok 2012