Blog Koksztys
Podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracownika

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Obowiązek ten wynika wprost z przepisów prawa pracy m.in. z art. 17 kodeksu pracy zgodnie z którym pracodawca jest obowiązany ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych. Ponadto obowiązek ten został również wymieniony w katalogu obowiązków pracodawcy, tj. w art. 94 pkt 6 kodeksu pracy.

Zgodnie z powyższą zasadą obowiązkiem pracodawcy jest ułatwianie pracownikowi podnoszenia jego kwalifikacji zawodowych w sytuacji, kiedy pracownik sam tego chce. W literaturze prawa podkreśla się, że w/w obowiązek nie oznacza, iż pracownik może żądać od pracodawcy zorganizowania i przeprowadzenia określonego rodzaju szkolenia. Pracodawca nie ma obowiązku szkolenia pracowników, ma natomiast ułatwiać im podnoszenie kwalifikacji zawodowych, jeżeli oni sami chcą to robić (Kodeks pracy. Komentarz, red. prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk, 2017).

W literaturze podnosi się również, że obowiązek ten należy rozumieć szeroko, tj. dotyczy on nie tylko kwalifikacji koniecznych do zatrudnienia u danego pracodawcy na zajmowanym obecnie stanowisku, czy też u tego samego pracodawcy na innym stanowisku. Podnoszeniem kwalifikacji w rozumieniu przepisów kodeksu pracy jest także zdobywanie przez pracownika nowych kwalifikacji, które zapewnią pracownikowi elastyczność na rynku pracy i dzięki temu w razie utraty pracy będzie miał on większe szanse na znalezienie nowej pracy.

Obowiązek podnoszenia kwalifikacji pracownika, pracodawca może realizować na wiele sposobów. Zazwyczaj sposób realizacji tego obowiązku będzie uzależniony od konkretnej sytuacji, potrzeb pracownika i możliwości pracodawcy. Pracodawca może organizować dla pracowników, chcących podnosić swoje kwalifikacje zawodowe, odpowiednie szkolenia, udostępniać im materiały, narzędzia, zmienić organizację czasu pracy, zezwolić na udzielenie urlopu szkoleniowego, itp. W literaturze podkreśla się również, że obowiązek ułatwiania podnoszenia kwalifikacji to również nieprzeszkadzanie i nieszykanowanie pracownika, który chce podnosić swoje kwalifikacje. W tym miejscu trzeba podkreślić, że zgodnie z art. 183a § 1 kodeksu pracy pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie m.in. dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Oznacza to, iż pracodawca powinien w sposób rozważny podejmować decyzję odnośnie ułatwiania podnoszenia kwalifikacji zawodowych swoich pracowników, aby wszystkich traktować równo w tym zakresie i żadnego z pracowników nie dyskryminować.
Zgodnie z treścią art. 1031 § 1 kodeksu pracy przez podnoszenie kwalifikacji zawodowych rozumie się zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą. Pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe przysługują: urlop szkoleniowy, zwolnienie z całości lub części dnia pracy, na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania. Za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Ponadto pracodawca może przyznać pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe dodatkowe świadczenia, w szczególności pokryć opłaty za kształcenie, przejazd, podręczniki i zakwaterowanie.

W sytuacji kiedy pracodawca chce zobowiązać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, powinien on zawrzeć z pracownikiem umowę o podnoszenie kwalifikacji zawodowych, w celu uregulowania wzajemnych praw i obowiązków stron. Umowa taka zawierana jest na piśmie, odrębnie od umowy o pracę. Oczywiście pracodawca może również zawrzeć z pracownikiem taką umowę bez zobowiązania pracownika do pozostawania w zatrudnieniu. Warto pamiętać, że postanowienia w/w umów, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika, niż przepisy działu czwartego rozdziału trzeciego kodeksu pracy.

Katarzyna Staszczyk
Prawnik
Kancelaria Koksztys

Powrót

Kalendarium

Rok 2018

Rok 2017

Rok 2016

Rok 2015

Rok 2014

Rok 2013

Rok 2012