Blog Koksztys
Kary umowne w umowie o zakazie konkurencji w trakcie trwania oraz po ustaniu stosunku pracy

Dopuszczalność zastrzeżenia kary umownej w umowie o zakazie konkurencji to zagadnienie bardzo istotne zarówno z punktu widzenia pracodawcy, jak i pracownika. Stanowi zabezpieczenie interesów zatrudniającego, a w przypadku naruszenia zakazu może powodować bardzo dotkliwe konsekwencje dla pracownika.

 

Na początek należy wspomnieć, że w kodeksie pracy zostały wyróżnione dwa rodzaje zakazu konkurencji: w trakcie trwania stosunku pracy oraz po jego ustaniu.

 

Zakaz konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy, co do zasady, ma charakter nieodpłatny i przestaje obowiązywać zazwyczaj w dniu ustania stosunku pracy, jednakże postanowienia umowy mogą przewidywać wcześniejszy termin jego wygaśnięcia.

 

Zakazem konkurencji po ustaniu stosunku pracy może zostać objęty tylko pracownik mający dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. W takiej umowie określa się  okres obowiązywania zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy, określenie co rozumie się pod pojęciem działalności konkurencyjnej oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy.

 

W przypadku umów o zakazie konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy, zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowym dominuje pogląd o niedopuszczalności zastrzeżenia kary umownej na wypadek naruszenia tej umowy przez pracownika. Jest  to uzasadnione tym, że zasady odpowiedzialności pracowników za szkodę wyrządzoną pracodawcy wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych w zakresie dotyczącym reguł naprawiania szkody, przewidziane w kodeksie pracy, mają charakter wyczerpujący. W związku z powyższym, niedopuszczalnym jest stosowanie do tego typu umów, przepisów kodeksu cywilnego, przewidujących możliwość zastrzeżenia kary umownej.

 

Odmienny pogląd dominuje w przypadku umów o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. W doktrynie oraz orzecznictwie sądowym podnosi się, iż dopuszczalnym jest zastrzeżenie kary umownej na wypadek naruszenia tejże umowy, bowiem zgodnie z art. 1 k.p.  kodeks pracy określa prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, natomiast zawarte w nim regulacje nie mają zastosowania do byłych pracowników.

 

Oznacza to, iż  odpowiedzialność byłych pracowników za naruszenie umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy nie została przewidziana i określona w kodeksie pracy, a w konsekwencji należy uznać, że na podstawie art. 483 kodeksu cywilnego w związku z art. 300 kodeksu pracy, dopuszczalnym jest zastrzeżenie w tego typu umowie, kary umownej na rzecz byłego pracodawcy na wypadek naruszenia wspomnianego zakazu przez byłego pracownika. Należy jednak pamiętać o wysokości kary umownej zastrzeżonej w umowie, która nie powinna być rażąco wygórowana.

 

Maja Urbańczyk
Prawnik
Kancelaria Koksztys

Powrót

Kalendarium

Rok 2018

Rok 2017

Rok 2016

Rok 2015

Rok 2014

Rok 2013

Rok 2012